MORTGAGE NEDİR, ABD’DEKİ KRİZ NEYDİ

yorumsuz
41 views

MORTGAGE NEDİR, ABD’DEKİ KRİZ NEYDİ

MORTGAGE NEDİR, ABD’DEKİ KRİZ NEYDİ? Bir malın güvence (ipotek) gösterilmesi suretiyle ödünç para (kredi) ile satın alınması mortgage nedir sorusunun kısa bir yanıtıdır. Türk Dil Kurumu tutsat ve tutulu satış dese de bütün dünyada olduğu gibi mortgage şeklinde kullanılmaktadır. Ekonomi hayatında ipotekli satış/rehinli satış olarak da anılmakta.

Bilhassa gelişmiş ekonomilerde ev/işyeri gibi satın almalarda sıkça rastlanır. Genelde taşınmaz/yapı satın alma işlemlerinde kullanılan sistemde, bankanın ödünç verdiği meblağ müşteri tarafından geri ödenene kadar taşınmaza el koyma yetkisini elinde tutar. Bu “tutma” durumu ödünç verilen para için bir teminattır. Vade sonunda borç ödendiği takdirde tutma/ipotek durumu ortadan kaldırılır.

Nasıl hesaplanır? Konut kredisi 5 yıl vadeli, yüksek faizli olup, 2 taksit ödenmediğinde bunu 1 yılda telafi hakkı vardı. Ancak mortgage sistemi bunu içermiyor. Ancak vade ve faiz oranı düşük. Bankadan çekilen kredi, kredi talebinde bulunanın geri ödeme kapasitesi (aylık gelir, gider farkı) ve satın alma işlemine konu taşınmazın “hemen paraya çevrilebilir değerine” (HPÇD) bağlıdır. Malın %75-90’ina kredi verildiği için bu bedel HPÇD olarak belirlenir. Borç ödenmediği takdirde banka bu bedel üzerinden taşınmazı satılabilir. Ödemede gecikme saptanırsa kalan borcu tahsil etmek için satış kararı verebilir. Borcu bu satış da kurtaramıyorsa bankanın icra yolu ile tahsilâta gitme hakkı saklıdır.

ABD’deki Mortgage Krizi Düşük faizli ortamda gelir düzeyi düşük kişilerin ev sahibi olması için Başkan Bush döneminde kredi notuna bakmadan verilen “subprime mortgage” kredisinde faizlerin yükselmesi ABD’deki mortgage krizi tetikleyicisi oldu. Bununla birlikte borcunu ödeyememe (temerrüt) ve icra satışları başladı. Finans sistemini enfekte eden bu durum krize yol açtı.

Faizler tırmanınca özellikle değişken faizli mortgage kredisinin geri ödeme tutarı tavan yaptı. Bu konutların çok ucuz elden çıkarılması demekti. Alacaklı kurumlar hacmi trilyon dolarları bulan konut tahvillerini piyasaya satmaya başladı. Tahvillerin notu kredi derecelendirme kuruluşları tarafından düşürüldü. Yatırımcılar da paralarını fonlardan çekmek isteyincce ürünleri nakde çevirme zorlaştı. Sonuçta yatırım araçlarının fiyatı düştü. Milyar dolarlık fonlar değerini yitirdi.

Oylama Sonucu
[Total: 0 Average: 0]
Sosyal Medyada Paylaş Whatsapp Facebook Twitter Google+


Eklenme Tarihi: 19 Eylül 2018

Konu hakkında yorumunuzu yazın